Boots Brown - Boots Brown (Slottet, 2007) ****

De Zweedse band "Boots Brown" bestaat uit enkele van de meest prominente jazz-muzikanten van het land : Mats Gustafsson op sax, Magnus Broo op trompet, David Stackenäs op gitaar, Johan Bertling op bas, op één nummer begeleid door Tomas Hallonsten op orgel. Toen ik deze debuut-CD voor de eerste keer hoorde, schrok ik een beetje van de leegte, het gebrek aan melodische ontwikkeling en structuur. Anderzijds had de muziek een directheid, intimiteit en breekbaarheid die zeer aantrekkelijk overkwamen. Ze is pointillistisch van aard, met spatten klank die als verf op een canvas gekwakt zijn, op zichzelf zonder enige betekenis, maar met enige afstand, en eenmaal je met hun benadering vertrouwd raakt, ontstaat een interessant plaatje. Het is meer experimentele jazz dan freejazz, en bij herhaaldelijk beluisteren wordt de muzikale visie en het creatief gebruik van klank en gecoördineerd vrij samenspel, aantrekkelijker en aantrekkelijker. Een zeer open oefening, zeer zacht, soms droevig, soms vreugdevol. Van een vernieuwende frisheid.

Luister naar :
Knee-High
Teak Industrial Trailblazer
Gaucho Volcano


For the English version, click HERE

Taylor Ho Bynum & Tomas Fujiwara - True Events (482 Music, 2007) ****

Wie regelmatig deze blog leest, zal al weten dat ik een zwak hebben voor Don Cherry én voor kleine ensembles met veel spontane improvisatie. Daarom vond ik Taylor Ho Bynums "The Middle Picture" minder geslaagd en deze "True Events" wel. Beide zijn dit jaar verschenen, maar zijn onvergelijkelijk. Het eerste was een orchestrale bedoening met te grote ambitie, te veel en te grote variatie in de benadering wat de eenheid van stijl niet echt ten goede kwam, een euvel dat natuurlijk in een trompet-drums duo moeilijker kan voorkomen. En dat is zonder enige twijfel de kracht van dit album : beide muzikanten hebben niet alleen een ruime en sterke techniek, ze kennen elkaar door en door en hun interactie is daarom leuk om te horen. De meeste nummers zijn kort, zeer kort zelfs, en hun basis kent een minimaal geschetste melodische en ritmische structuur. Maar dat is het fijne aan deze muziek : ze heeft iets poëtisch in plaats van episch, compact een veelzeggend in hun gekozen uitdrukkingskracht eerder dan een lang verhaal nodig te hebben. Slechts één van de nummers is volledig geïmproviseerd, "The Emperor Of Ice Creams", en dat duurt bijna een kwartier. En hoewel het de compactheid mist van de andere nummers, biedt het een interessante uitbreiding van het concept naar een meer conversatie-achtige dialoog tussen beide instrumenten. Knappe CD.

Luister naar : The Upset

For the English version, click HERE

De Kunst Van Het Duo : sax-drums duo en trompet-drums duo

Sinds John Coltrane en Rashied Ali "Interstellar Space" creëerden met enkel sax en percussie, en door die eenvoud van bezetting de rauwe, harde, maar onnavolgbaar open muziek creëerden, zijn velen hun voorbeeld gevolgd. Een trio is voor velen al een gewaagde opdracht, want de rol van de bas als ritmisch en melodisch ankerpunt opgeven komt overeen met totale vrijheid van interactie, maar het is zoals poëzie zonder rijm, je hebt niets om op terug te vallen, geen vangnet, geen comfortzone, het is pompen of verzuipen. Zonder technisch meesterschap, creativiteit en naar elkaar kunnen luisteren, kom je niet ver.

Enkele vermeldenswaardige albums :

Sax-percussie duo

John Coltrane &Rashied Ali : Interstellar Space
Daniel Carter & Ravi Padmanabha : Nivesana
Günter Baby Sommer & Raymond MacDonald : Delphinius & Lyra
John Surman & Jack DeJohnette : Invisible Nature
Fred Anderson & Hamid Drake : Back Together Again
Fred Anderson & Steve McCall : Vintage Duets
Robert Barry & Fred Anderson : Live Duets 2001
John Butcher & Paal Nilssen-Love - Concentric
Kahil El'Zabar & David Murray - Jazznacht Live
Kahil El'Zabar & David Murray - Live In Italy
Charles Lloyd & Billy Higgins : Which Way Is East
Frank Lowe & Rashied Ali : Duo Exchange
Joe McPhee & Hamid Drake : Emancipation/Proclamation
David Murray & Jack DeJohnette : In Our Time
Ellery Eskelin & Han Bennink : Dissonant Characters
Federico Ughi & Daniel Carter : Astonishment
Federico Ughi & Daniel Carter : Mountain Path
Ken Vandermark & Paal Nilssen-Love : Dual Pleasure
Ken Vandermark & Paal Nilssen-Love : Dual Pleasure 2
Ken Vandermark & Paal Nilssen-Love : Seven
Frode Gjerstad & Paal Nilssen-Love : Day Before One
Paal Nilssen-Love & Mats Gustafsson : Splatter
Paal Nilssen-Love & Mats Gustafsson : I Love It When You Snore
Peter Brötzmann & Yoshisaburo Toyozumi : Sabu Brötzmann Duo
Peter Brötzmann & Hamid Drake : The Dried Rat-Dog
Lou Grassi & Marshall Allen : Live At The Guelph Festival
Noah Howard & Bobby Kapp : Between Two Eternities
Steve Baczkowski & Ravi Padmanabha : Tongue Rust & Lead Moth
Steve Baczkowski & Ravi Padmanabha : Aqua Machine
Steve Lacy & John Heward: Recessional (for Oliver Johnson)
Steve Lacy & Steve Argüelles: Image
Steve Lacy & Andrea Centazzo: Clangs
Steve Lacy & Andrea Centazzo: TAO
Eddie Prevost & Alan Wilkinson : So Are We, So Are We
Hamid Drake & Assif Tsahar : Soul Bodies Vol. 1
Hamid Drake & Assif Tsahar : Soul Bodies Vol. 2
Anthony Braxton / Andrew Cyrille - Duo Palindrome, Vols. 1 & 2
Max Roach and Anthony Braxton - Two in One - One in Two
Glenn Spearman & Donald Robinson - Night After Night
Evan Parker & Paul Lytton - RA ; Collective Calls; At the Unity Theatre, Two Other Stories
Lou Gare & Eddie Prevost - At the Roundhouse, To Hear and Back Again
Dewey Redman & Ed Blackwell - Red Black
Jimmy Lyons & Andrew Cyrille - Burnt Offering
John Zorn/Milford Graves - 50th Birthday Celebration
Rashied Ali & Louie Belogenis: Rings of Saturn
Sabir Mateen & Ben Karetnick: Xing
Paul Flaherty & Chris Corsano: The Beloved Music

Trompet-percussie duo

Er zijn duidelijk veel minder trompet-drums duo's dan sax-drums duo's. De Chicago Underground Duo's bevatten ook af en toe elektronica en vibrafoon)

Wadada Leo Smith & Günter Baby Sommer : Wisdom In Time
Wadada Leo Smith & Adam Rudolph : Compassion
Dave Douglas & Han Bennink : Serpentine
Don Cherry & Ed Blackwell : Mu
Don Cherry & Ed Blackwell : El Corazon
Don Cherry & Latif Khan : Music/Sangam
Taylor Ho Bynum & Tomas Fujiwara : True Events
Toshinori Kondo & Paul Lovens - The Last Supper
Bill Dixon & Tony Oxley - Papyrus 1
Bill Dixon & Tony Oxley - Papyrus 2
(Chicago Underground Duo : Axis and Alignment)
(Chicago Underground Duo : Synesthesia)

Ik heb er waarschijnlijk een aantal memorabele vergeten : suggesties zijn welkom!

(en al een eerste dank aan Tom, Stéphane, Clifford, Rosebud en anonymous voor de reacties)

For the English version, click HERE

Nels Cline/Andrea Parkins/Tom Rainey - Downpour (Victo Records, 2007) ****

Enkele jaren na hun eerste "Ash And Tabula", brengt dit avant-garde trio bestaande uit Nels Cline (gitaar), Andrea Parkins (elektronische accordeon en piano) en Tom Rainey (drums), een nieuwe verkenning van onbekende harde sonische universa. Het vraagt wat inspanning om te beluisteren, maar na herhaalde keren blijkt hoe verbluffend deze improvisatie is. Andrea Parkins zorgt voor het gros van de geluidsexploraties, die als basis dienen voor Nels Cline om op te reageren, terwijl Tom Rainey de boel ongelooflijk opjaagt. Dit is geen muziek die eigenlijk in een hokje te vatten is. Het is geen jazz, geen rock, geen echte vrije improv, maar eerder een eigen genre dat de drie vermelde integreert. Je kan samples vinden van deze CD op internet, maar korte stukjes van 30 seconden kunnen op geen enkele manier weergeven hoe deze muziek evolueert op de drie tracks van het album. De muziek sleurt je mee naar een plek waar je nooit geweest bent, en waar je soms, heel soms, herkenbare dingen hoort (getokkel van een gitaar, drums, zelfs enkele minuten onvervormde piano ...), maar waar je vooral verrast wordt door nieuwe klankopeningen naar andere ruimten, nieuwe combinaties, intens, beangstigend, donker, dreigend. De drie muzikanten zijn onwaarschijnlijk sterk. Tom Rainey is één van de beste moderne jazz drummers van het moment, en ongeveer elk van de CD's van de voorbije twee jaar waar hij aan meedeed is de moeite waard (Torn, Malaby, Berne, Helias, Shepik, O'Leary, Feldman), en dat is niet toevallig, want hij is een drummer die mee de toon van de muziek kan bepalen. Andrea Parkins is hier weinig op de voorgrond aanwezig, maar wat ze doet is uiterst functioneel en veel van de bevreemding is van haar hand. En Nels Cline slaagt er toch weer opnieuw in om een ruwe nieuwe klank te ontwikkelen, die bij momenten op gitaar lijkt, maar vaak ook niet, en zowel op de kalme als harde stukken is zijn spel creatief en subtiel. Hij is iemand die er zoals Robert Fripp voor zorgt dat er nieuwe muziek ontstaat dankzij meesterschap van het instrument. Deze CD biedt een echt muzikale ontdekkingstocht : hard, krachtig, intens. Niet te missen.

For the English version, click HERE

Michael Marcus - The Magic Door (Not Two, 2007) ***

De eerste CD met Michael Marcus die ik hoorde was "Ithem" een sax trio met William Parker en Dennis Charles, en ik was meteen verkocht aan deze schitterende muzikant. Hij heeft een sterk gevoel voor melodie en toon in zijn improvisaties, net zoals hij swingt in zijn composities, met een groot respect voor de traditie die hij in een open, moderne vorm recreëert. Of hij nu met jaki Byard speelt of met de Cosmosamatics of in andere groepen, zijn kerneigenschappen blijven overal herkenbaar, en zo ook op deze CD. Hier houdt hij het bij clarinet, geassisteerd door Jay Rosen op drums enFrançois Grillot op bass op de meeste nummers. Daniel Levin speelt cello op drie nummers, en Rahsaan Carter en Eric Revis spelen elk bas op één nummer en Newton Taylor Baker speelt drums op één nummer (volgt u nog?). Wie belangstelling heeft voor melodische freejazz met een groot gevoel voor swing moet deze CD zeker eens beluisteren.

Luister naar :
The Magic Door


For the English version, click HERE

Blaise Siwula - New York Moments (Konnex, 2006) ****

Volledige improvisatie is niet alleen een zeldzame gebeurtenis, het is ook een zeer risicovolle onderneming en als gevolg daarvan zelden succesvol. Maar als het succesvol is, dan mag het ook worden gehoord. En dit is zeker het geval met deze CD van alto saxofonist Blaise Siwula, die het vervolg is van het eveneens bij Konnex uitgegeven "Brooklyn Moments". Nobu Stowe op piano en Ray Sage op drums zijn opnieuw van de partij, voor dit album aangevuld met Dom Minasi op gitaar. Net zoals op het vorige album slaagt dit kwartet erin om een zeer coherent geluid te brengen, zeer intens, met interessante excursies in hun samenspel. En de vier muzikanten hebben ook een zeer specifieke rol : Ray Sage is een heftig drummer, die weinig expliciete ritmes speelt, maar toch een sterke regelmaat in de ondersteuning geeft, Nobu Stowe biedt de melodische ruggengraat, Siwula zelf soloot erop los, zeer creatief, maar altijd beheerst, en Dom Minasi werkt als een klankbord voor Siwula, korte droge noten spelend, soms akkoorden. De vier instrumenten spelen bijna altijd permanent samen, alsof ze alle vier tegelijk soleren, zonder daarom in chaos te vervallen, maar met Stowe die als een soort centraal ankerpunt fungeert. Met uitzondering uiteraard van de twee trio-nummers van het album. Het leuke van de muziek is dat ze dermate open is, dat werkelijk alles kan gebeuren op elk moment, en bij intense beluistering een eigen logica en schoonheid oproept. Dit is het soort muziek waar woorden nog meer dan anders tekort schieten om de muziek te kunnen vatten. Een sterke aanrader voor wie open oren heeft.

For the English version, click HERE

John Surman - The Spaces In Between (ECM, 2007) ****

John Surman is er altijd in geslaagd om een perfect evenwicht te vinden om zijn muziek toegankelijk en emotioneel te houden zonder in de ravijn van goedkope sentimentaliteit te vallen. De toon van zijn sax is uit de duizenden te herkennen, of het nu in een gewoon jazz kwartet is, of in een meer vrije omgeving zoals met Jack DeJohnette, of met electronische ondersteuning, of met een klassiek string kwartet zoals hier. Op dit album speelt ook Chris Laurence mee, zowel jazz als klassiek, waardoor het geheel iets gebalanceerder is. Zoals de titel al suggereert, is de muziek zeer open, een vredevol maar intense geluidsomgeving creërend. Ik ben geen echte fan van jazz waar ook strings in voorkomen, want ofwel is het té melig, ofwel pretentieus, in de zin van "zie eens hoe belangrijk ik nu wel ben geworden". Gelukkig is er niets van dit alles op dit album, de strijkers spelen immers een vooraanstande rol in de muziek, bouwen die mee op, of bepalen die zelfs volledig zoals op het titelnummer dat enkel bestaat uit solo viool, en één van de hoogtepunten van de CD is. De muziek varieert tussen jazz, modern klassiek, barok en romantiek. Er zijn duidelijke verwijzingen naar Bach ("Wayfarers All") als naar Ravel ("Mimosa"), maar toch blijven de composities ook typisch Surman, en zo doet de finale van het tweede nummer heel erg denken aan zijn "Edges Of Illusion" uit de vroege jaren 80. Op "Mimosa" is de muziek ook Arabisch geïnspireerd, zowel in melodie als in de accentuering van het thema door de violen. Ook de "moods" variëren doorheen het album, van melancholisch ("Winter Wish"), over speels ("Now See!") tot somber ("Leaving The Harrow"). Een prima album, met uitstekend solowerk van Surman, of het nu op bariton is, sopraansax of basclarinet. Zijn techniek, de opbouw van zijn solo's, de variatie in zijn spel en de helderheid van zijn toon zijn verbluffend. Surman heeft altijd gezocht naar zijn eigen romantische esthetiek, en die vindt hij hier, voor een groot deel dankzij de strijkers. Dit is geen jazz in de traditionele betekenis, maar het is schitterende muziek.

For the English version, click HERE

Raymond MacDonald & Günter Sommers - Delphinius & Lyra (Clean Feed, 2007) ****

Raymond MacDonald is een jonge Schotse saxofonist, Günter "Baby" Sommer een Zwitserse drummer die de Europese free jazz mee gestalte gaf. Op dit album gaan ze in dialoog, en hoe! De CD begint met een fikse mep van Sommer op één van zijn cymbalen, en het feest begint : vrije improvisatie van begin tot eind, met een niet aflatende intensiteit, ook in de kalmere stukken. De titel verwijst naar twee kleinere sterrenbeelden in het zuidelijk halfrond, Delphinius (de dolfijnen) en Lyra (de harp), wat zou kunnen verwijzen naar Coltrane-achtige "Interstellar Space" spiritualiteit, ook een album van sax en drums, terwijl de titels van de nummers een totaal andere, meer prozaïsche richting uitgaan met namen als "GIO and the Dresden Free Team", "Socialistic Hip Shit", "Peter's Red Shoes". Vreemd, maar het doet er niet toe. De muziek is schitterend, gevarieerd, diep-emotief, soms hard, schreiend, roepend, kwakend, maar nooit wild, nooit gratuit, want de twee muzikanten bouwen een interessante en soms verrassende muzikale wereld op, zoals in "I'm OK", waarin MacDonald op zijn alto klaaglijk alleen aan het janken is als een gewonde hond langs de weg, terwijl Sommer plots vrolijk mondharmonica-spelend voorbij komt wandelen. Hier en daar speelt Sommer ook mondharp, zingt/roept MacDonald alsof hij eerst feestviert en dan slaag krijgt van een politiekorps (de beelden die worden opgeroepen zijn redelijk bizar, en hangen misschien meer van de waanzin van uw dienaar af). Maar het meest plezier valt te beleven met "Socialist Hip Shit", dat op een repetitief bijna tribaal ritme een indringend sax-solo aflevert, gevolgd door vreugdevol vrij gezang, en eindigend in een zo mogelijk nog prachtiger solo van de sax. Ondanks de beperkte bezetting en de vrijheid van samenspel is hier geen saai moment te bespeuren, integendeel, de interactie grijpt de aandacht van bij het begin en laat niet meer los : verrassing, intensiteit, schoonheid, creatieve botsingen gekoppeld aan technisch meesterschap. Als je houdt van free jazz, zal deze je zeker bekoren.


Luister naar
GIO and the Dresden Free Team
Socialist Hip Shit
Parked on the Positive Side of Remembrance

Te downloaden via emusic.com.

For the English version, click HERE

Declared Enemy - Salute To 1000001 Stars (RogueArt, 2007) ***

Wel, wat moet ik hiervan zeggen? Weer knap en moedig van het Franse RogueArt label dat ze dit soort avonturen durven uitgeven. Een Amerikaanse bezetting bestaande uit Matthew Shipp op piano, Sabir Mateen op clarinet en alto sax, William Parker op bas en Gerald Cleaver op drums, dus kortom, zowat het beste van wat er op freejazz vlak over de plas te vinden is, maar in het gezelschap van Fransman Denis Lavant, die in het Frans teksten van Jean Genet declameert. Mijn eerste probleem hiermee is de meer algemene bedenking dat de combinatie van gesproken poëzie en muziek volgens mij altijd vloekt, en wel omdat de eerste opdracht van poëzie is om muzikaliteit in taal te leggen. En die komt pas tot zijn recht als die niet in competitie is met echte muziek. Ik ken geen succesvol voorbeeld. Integendeel, vaak zijn het toonbeelden van pretentie. Mijn tweede probleem is specifiek : de declamatie van Denis Lavant is echt lelijk : van een ongevarieerde pathetiek en 19e eeuwse romantiek, die je eerder zou verwachten voor teksten van Verlaine of Rimbaurd maar niet bij Genet, die eerder aanklachten tegen 20ste eeuwse politieke wantoestanden in gedichten perste. Mijn derde probleem is dat muziek en tekst afzonderlijk zijn opgenomen, wat een zekere kunstmatigheid oplevert. Toegegeven, hij spreekt de teksten van Genet op slechts twee nummers in, maar die duren samen een half uur. De muziek zelf is helemaal niet slecht, en de nummers die enkel muziek brengen, zijn een verademing, hoewel ook daar de dreiging uit de teksten hoorbaar is, maar dan vol variatie, met de gevoelige clarinet en de dissonante maar rake piano ertussenin. Ik heb zo nog CD's opnieuw opgenomen, na de nummers met poëzie eruit gefilterd te hebben. Knap, moedig en jammer.


For the English version, click HERE

Sonic Openings Under Pressure - Muhheankuntuk (Clean Feed, 2007) ****

Ik was niet echt onder de indruk van de vorige twee albums van Patrick Brennan, "The Drum Is Honor Enough" en "Rapt Circle". Maar dit is andere koek. Naast Brennan zelf is enkel bassist Hillard Green overgebleven van de vorige bezettingen. Drummer David Pleasant is er nu bijgekomen. De iets kleinere bezetting zorgt ook voor andere muziek, een stuk opener, wat de muzikanten de kans biedt om een gevoelig en creatief geheel te weven. Je krijgt het gevoel dat alles kan op dit album, en dat is ook zo. In het algemeen is de muziek zoekend, soms aarzelend, soms zelfs verlegen, zacht maar intens samenspel creërend, met als enige uitzondering het middenste nummer "Hardships", een uptempo hoge energie grote woede uitstralende vocale rap gesproken woord song. Al de andere stukken gaan uit van vrije vormgeving rond afgesproken thema's en structuur, gespeeld met een muzikale delicaatheid en nauwkeurige elegantie die nogmaals aantonen dat freejazz zoveel meer is dan lawaaierige toeterwedstrijden, en, in alle eerlijkheid, ook een stuk subtieler en emotioneel authentieker dan het gros van de mainstream jazz. De thema's in de stukken komen en verdwijnen weer, naargelang de stemming van het moment, zoals golven in een rivier. En dat is ook waar de titel naar verwijst, namelijk "de rivier die in twee richtingen vloeit" in de oorspronkelijke lokale taal, verwijzend naar de typische getijdenstroom van de Hudson. Op "Flash Of The Spirit", switcht Pleasant naar harmonica, wat voor een nooit geziene combinatie zorgt, maar het werkt, en zelfs zeer goed. In "The Terrible" spreekt de sax van Brennan in korte stoten, bijna woorden en zinnen voortbrengend, en dit op een sterk ritmische en variërende basis gelegd door Pleasant en Green. Het laatste nummer is het hoogtepunt van de CD, startend met een licht funky ritme, dat overgaat naar free bop in een iets hogere versnelling, en het leuke is dat ondanks het toenemende power spel van de ritmesectie, Brennan cool en beheerst blijft spelen, tot na een machtig drumsolo, als bij hem ook alle remmen worden losgegooid, maar niet lang en het geheel stuikt in elkaar, klaar voor één laatste ademstoot. Open en intense muziek gebracht door drie schitterende muzikanten. Aan deze CD is echt veel plezier te beleven.

For the English version, click HERE