Indiase wereldjazz

Jazz en Oosterse muziek hebben al decennia-lang wederzijdse invloeden gehad. Don Cherry heeft cursussen "karnatische zang" gevolgd in India, Coltrane integreerde de lange raga-structuur in zijn latere muziek, en recent nog François Carrier in zijn dubbel-CD Happening. Anderzijds zijn er veel Indische muzikanten die mee het gezicht van de jazz van vandaag bepalen, zoals Vijay Iyer en Rudresh Mahanthappa.

Zoals "Rootsworld" het uitlegt : "The late Don Cherry, the trumpet player who performed with saxophonist Ornette Coleman's "harmolodic" bands, explained that the symbiosis between Hindustani music and jazz comes from the fact that to a greater extent than having notes, Indian music has tones - 36 of them to an octave, so that there is a greater potential for playing "between the notes" and creating what is called free jazz.

However, unlike American jazz, or other western music, Indian music is built around the rag or melody, which the individual artist clothes and makes new with improvisation and variation each time the melody is performed. On the liner notes of his album, Ravi Shankar Plays Three Classical Ragas in 1956, the artist explained the very minor role of harmony, saying, "Indian music is modal by nature, and though harmony may be present in its simplest form, it is inherent, rather than deliberate. For the better and finer enjoyment of Indian music, Western audiences should forget about harmony and counterpoint or the mixed tone colors which may be considered the prime essentials of a symphonic or similar work, and relax rather in the rich melody and rhythm, and with the exquisitely subtle inflections through which the atmosphere of a Raga is built up."

In de meer oprechte mix van de integratie van beide muzikale tradities, kan ik de volgende aanraden, een beetje naar ieders smaak.

• Azopa - Makahia - Een prachtig Hongaars/Frans/Oostenrijks improv album met viool, bas en percussie (Zoltan Lantos, Patrice Héral, Achim Tang) - zie cover hierboven. Luister naar Daksha.
  

• Ravish Momin - percussionist die meer in de avant-garde sfeer zit. Heeft enkele zeer mooie CD's uitgebracht. Zie bespreking van Miren (A Longing) , zijn laatste CD.

• Rajesh Metha - deze trompettist brengt ook zeer avant-garde vrije improvisatie met zeer sterke, vooral zuid-Indische invloeden. Afwisselend prachtig en irritant.
  

• Natraj - Meet Me Anywhere, Deccan Dance. Improv Indische jazz met Phil Scarff, Mat Maneri, Jerry Leake, en andere : prachtige en ritmisch complexe muziek. Luister naar Footwear

• Kamala - Indian Song Book - een Zwitserse groep met sax/clarinet, piano, bas en drums die zeer melodieuze jazz brengt : luister naar Oru Mandiram

• Jonas Hellborg - Kali's Son - Zweedse superbassist brengt fusion-achtige Indiase muziek, met elektrische sitar en percussie : onwezenlijk en een totaal eigen genre. Luister naar Kali's Son

• Shakti - Saturday Night In Bombay - Volgens mij één van de beste Shakti albums - dit is geen fusion, wel jazz-beïnvloede Indische muziek. Luister naar Bell'Alla

• Jan Garbarek - Ragas and Sagas - Garbarek brengt zijn ijskoude Noorse klank in lijn met de warmte van de Indische muziek, en door hun wijdsheid vinden ze elkaar prachtig. Luister naar Raga 1.
  

• L. Shankar - Vision -Deze muziek is gewoon anders. Zeer sterke muziek. Shankar op zijn 10-snarige stereofonische dubbele viool, Garbarek op sax en Palle Mikkelborg op trompet. Luister naar All For You.
  

• Mukta - Dancing On One's Hands - Frans/Duits/Indisch ensemble, iets meliger en toegankelijker, maar bij momenten wel leuke sound. Luister naar Shady Side
  

En dan zijn er natuurlijk de Indische jazz-muzikanten die hun muzikale achtergrond laten doorschemeren bij momenten, maar toch vooral jazz spelen.

• Rudresh Mahanthappa - Black Water, Codebook - Indische saxofonist die met pianist Iyer al een reeks prachtige albums heeft uitgebracht.
• Vijay Iyer - Blood Sutra, Raw Materials, Reimagining - Indische pianist die met saxofonist Mahanthappa al een reeks prachtige albums heeft uitgebracht.
• Rez Abbasi - Snake Charmer - Abbasi is een sterk gitarist, die ook zijn eigen sitar-gitaar heeft laten maken. Snake Charmer is nog OK, maar mocht hij nog wat meer eenvoud nastreven, zijn muziek zou echt sterk zijn.
• Trilok Gurtu - meesterpercussionist, die meer fusion geïnspireerde muziek maakt. Heeft wat last met de juiste stijl te vinden.

Dus, er vinden leuke dingen plaats in die kruisbestuiving van verschillende culturen. Het klinkt niet altijd geslaagd of smaakvol, maar er wordt gezocht naar nieuwe uitdrukkingsvormen die soms wel zeer succesvol zijn. Ik hoop dat bovenstaande al een richting kunnen aangeven.

For the English version, click HERE

Lonely Woman - de lijst

Hier is ze dan, mijn lijst van Lonely Woman versies. Lonely Womanvan Ornette Coleman is voor mij veruit één van de mooiste composities ooit. Dit stuk is muzikaal zo compleet, met een prachtige melodie, meeslepend, treurig, met een dramatisch crescendo, een moment van hoop, dan weer de neerslachtigheid die toeslaat, de muziek stokt bij momenten als een huilend iemand die geen woord meer door zijn strot krijgt, ... absoluut fenomenaal hoe met zo weinig noten een dergelijke emotie kan worden opgeroepen, rijk aan nuance, zonder melig te worden, en ik heb dit al honderden malen beluisterd zonder het beu te worden. Ook al eerder gezegd, de song is niet kapot te krijgen. Zelfs niet door Diamanda Galas. Maar niet negatief worden : er zijn absoluut wonderlijke versies van deze song gemaakt. Beter dan het origineel, harder, rauwer, rijker, ... ik heb zelfs vijf versies het absolute maximum gegeven van vijf sterren, waarvan twee in een uitvoering met Don Cherry. Ik denk ook dat elk van deze vijf gemakkelijk de 10 minuten, zo niet het kwartier overstijgt. Voor elke song de uitvoerder en de CD waar de song opstaat.

Ken je er nog? Geef ze door op een comment hieronder. Veel plezier en veel droefnis toegewenst ...


*****
8 Bold Souls – Side Show
Ahmed Abdullah’s Ebonic Tones – Tara’s Song
Old & New Dreams – Old & New Dreams
Charlie Haden/Don Cherry/Ed Blackwell – The Montreal Tapes
Hugh Ragin – Metaphysical Question

****
Ornette Coleman – The Shape Of Jazz To Come
Charlie Haden’s Quartet West – In Angel City
Trio X – Roulette At Location One
Trio X – Moods : Playing With The Elements
Stephanie Winters – Through The Storm (classical cello solo)
Double U – The Glands of External Secretion (slide guitar, blues)
Bill Carrothers & Marc Copland – No Choice
Lester Bowie – Fast Last
Assif Tsahar - Open Systems
Branford Marsalis - Random Abstract
Claudio Cojaniz & Gianarlo Schiaffini - War Orphans

***
John Zorn – Naked City
Larry Schneider Quartet – Ornettology
Natraj – The Goat Also Gallops (world jazz)
Radka Toneff – Live In Hamburg (vocal)
Kronos Quartet – White Man Sleeps (modern classical)
Mark Doyle – Guitar Noir (rock)
Michael Bisio & Joe McPhee – Fingers Wrigglers (1) (free)
Michael Bisio & Joe McPhee – Fingers Wrigglers (2) (free)
Don Cherry – Featuring Ornette Coleman & Steve Lacy
Joe Giardullo & Michael Bisio – Primal Intentions
Dave Goldberg – Jazz Standard
Tango Lorca – Mujer Sola (tango)
Astrosonic - Speeder People
Fred Hersch - Evanescence
Hugh Hopper - Hopper Tunity Box
Gary Bartz & Sonny Fortune - Alto Memories
Hellen Merrill & Dick Katz - A Shade Of Difference
HR Big Band - Plays The Music Of Ornette Coleman
Juhani Aaltonen Trio - Illusion Of A Ballad
Modern Jazz Quartet - Lonely Woman
Marzette Watz - Lonely Woman
Quest - Quest
Terence Blanchard - Simply Stated
Willem Breuker Kollectief - Thirst
Kyle Bruckman - Wrack
Peter Brötzmann - 14 Love Poems
SF Jazz Collective - Inaugural Season Live 2004
Sunny Murray - Perles Noires
Otomo Yoshihide - Lonely Woman
James Blood Ulmer - Music Speaks Louder Than Words


**
Big Tall Wish – Leverage (Rock – ambient)
Ken Peplowski – The Other Portrait (classical symphonic)
Claudine François – Lonely Woman
Borah Bergman & Hamid Drake – Reflections On Ornette Coleman
Cooke Quartet – Searching
John Lewis & Sven Asmussen - European Encounter
Dave Liebman – Ghosts (world)
Joshua Redman – Momentum
Pierre Dorge – Giraf
Guarneri Underground - New World
George Gruntz Concert Jazz Band - The MPS Years

*
Diamanda Gallas – La Serpenta Canta
Masayuki Takayanagi - Lonely Woman (solo electric guitar)


For the English version, click HERE

De vele gezichten van John Zorn

John Zorn is een nogal speciaal figuur : duivel-doet-al van de moderne jazz.

Hij is :

1. een saxofonist : technisch goed, maar ik hou niet van zijn toon (dikwijls te koud : vreemd hoe bij Masada ook Dave Douglas die koele toon heeft, terwijl Cohen (bas) en Baron (drums) net een heel warme klank bieden).

2. een jazz-componist : vooral sterk in de mengeling van klezmer en jazz. Beste CD's zijn de live Cd's van Masada (Middelheim, Sevilla), maar ook Bar Kokhba en zijn String Quartet.

3. een film-componist : iemand die op enkele uren de score voor een film componeert (zo schrijft hij zelf op één van de hoesjes van zijn Filmworks (welke?). Leuke muziek om slechts éénmaal (allez, tweemaal) te beluisteren.

4. een muziekuitgever : Tzadik - brengt vooral klezmer (-jazz, -rock) en nieuwe muziek. Knap hoe hij jonge muzikanten kansen biedt, maar het moet dan wel zijn visie op de muziek zijn (klezmer in alle mogelijke hybriede vormen)

5. een commercieel genie : is erin geslaagd om iets onverkoopbaars tot een "branded" item te maken. Bij de Fnac heeft Tzadik zelfs al een aparte plaats op het schap!

6. een wild improvisator : vooral van de power moet hij het hebben

7. een eendelokfluitspeler : loop weg met je handen op je oren (The Art Of Memory).

8. een avantgardist : maakt muziek-collages, probeert nieuwe dingen, niet altijd succesvol, of toch niet echt mijn ding (Spillane, Kristallnacht)

9. een alleswatikdoemoetwordenuitgegeven-ist : meer dan 100 eigen albums op 25 jaar tijd, en de laatste jaren gemiddeld 6 tot 7 per jaar. Ook Zappa slaagde er niet in te selecteren wat goed was en niet. Een zwakte.

10. een romanticus : waarom anders zijn joodse erfenis zo in de verf zetten, en waarom bij momenten zo verschrikkelijk sentimenteel zijn?

Tot besluit : een kerel met een zeer open geest en ruime muzikale bagage, maar hij zou best iets selectievers zijn in wat hij brengt, en dan liefst met wat meer zelfkritiek. Ik vind hem fantastisch, ik vind hem afschuwelijk : selecteer en oordeel!

Hier is de lijst van mijn favorieten :

Masada - Live At Sevilla
Masada - Live at Middelheim
Masada - Live At Tonic
The Sony Clark Memorial Quartet
Bar Kokhba - Bar Kokhba
Bar Kokhba Sextet - 50th Anniversary, Vol 1, 2 & 3
The Circle Maker
Masada String Trio - 50th Anniversary
Masada String Trio - Azazel, Book Of Angels
The Gift
Filmworks IX - Trembling Before G-D
Filmworks XI - Secret Lives
Filmworks XII - Invitation To A Suicide
Filmworks XV - Protocols of Zion
Filmworks XVI - The Working Man's Death

En hier zijn enkele Tzadik cd's van de Radical Jewish Culture Series die je niet mag missen :

Paul Brody - Beyond Babylon
Rob Burger - Lost Photograph
Ken Butler - Voices Of Anxious Objects
Anthony Coleman - Sephardic Tinge
Anthony Coleman - Morenica
Anthony Coleman - My Beautiful Garden is Open
The Cracow Klezmer Band - De Profundis
Davka - Lavy's Dream
Davka - Judith
Davka - Live
Marty Ehrlich - Sojourn
Erik Friedlander - Grains Of Paradise
Koby Israelite - Dance Of The Idiots
Koby Israelite - Orobas, Book Of Angels, vol. 4
Frank London - Invocations
Frank London - Scientist At Work
Frank London - Hazonos
Jon Madof - Masada Rock
Jon Madof - Shalosh
Eyal Maoz - Edom
New Klezmer Trio - Melt Zonk Rewire
Psamim - Abi Gezint! (Belgian!)
Ned Rothenberg - The Lumina Recordings
Satlah - Exodus
Greg Wall - Later Prophets
Yves Weyh - Zakaryah
Doug Wieselman - Dimly Lit
Dany Zamir - Satlah
Dany Zamir - Children Of Israel

Ik vergeet er zeker een aantal, maar dit is al een goed begin.

Other Dimensions In Music

Other Dimensions In Music is een unieke band. Met Roy Campbell op trompet en blokfluit, Daniel Carter op sax en trompet, William Parker op bas en Rashid Bakr op drums. De eerste CD die ik van hen kocht was "Time is of the Essence, The Essence is of Time", met bijkomend Matthew Shipp op piano, en die door All Music Guide de hemel werd ingeprezen. Die CD vond ik toen, en nu nog altijd, niet te beluisteren. Dus dacht ik : al de rest zal ook wel meer van hetzelfde zijn. Vorige zomer kreeg ik echter het boek "New York is Now : the new wave in free jazz" van Phill Freeman cadeau (dank u, Tom!). Daarin werd Other Dimensions in Music de hemel ingeprezen, maar werd "Time is of the Essence ..." als zeer slecht bestempeld. En inderdaad, nu heb ik hun twee andere CD's en die zijn absoluut fantastisch. Van het mooiste dat freejazz te bieden heeft.

Moraal van het verhaal : geloof critici nooit en oordeel zelf! (en zorg ervoor dat je af en toe een cadeau krijgt)

Vraag van het verhaal : maar moeten we dan echt alles eerst kopen voor we weten of het goed is?

(ik denk dat ik nu tijdelijk wat over Roy Campbell ga zwijgen)

Trompet trio's

Hier is nog een trompet trio waar ik niet meteen aan had gedacht (zie mijn vorige post ivm Roy Campbell) : Trio East, met Rich Thomson op drums, Jeff Campbell op bas en Clay Jenkins op trompet. Iets minder freejazz, maar toch avontuurlijk. Twee van hun CD's zijn op iTunes te verkrijgen (Best Bet sinds 1 januari, Stop Start sinds vorig jaar - check onder Rich Thompson en/of Jeff Campbell) Hun laatste CD is echt de moeite. Drie klassemuzikanten!

Hoe begin je met freejazz?

... in mijn geval per vergissing. Ik was in vroeger jaren een echte fusiongek, vooral dan John McLaughlin , maar ik had ook de LP "Timeless" van John Abercrombie met Jan Hammer en Jack DeJohnette. Toen ik een nieuwe LP vond met Abercrombie en DeJohnette heb ik die meteen gekocht. Alleen was dit geen fusion, maar freejazz, met Lester Bowie op trompet en Eddy Gomez op bas. Ik vond die muziek eerlijk gezegd echt niet om naar te luisteren, maar omdat ik hier geld voor had betaald, heb ik me verplicht om er naar te luisteren (als zelfstraf om af te leren om te kopen zonder eerst te beluisteren!). En jawel, na zo ongeveer 30 keer beluisteren vond ik die muziek niet minder dan fantastisch. Sinds dat moment ben ik freejazz blijven kopen. En toegegeven, zelfs na al die jaren, zijn er zaken tussen die ik ook echt niet kan beluisteren, alleen is mijn gevoel voor zelfstraf met de jaren wat afgezwakt.

Waarom Don Cherry?

In ode aan Don Cherry staat hij standaard afgebeeld op de linkerkant van deze blog. Waarom? Omdat hij de verpersoonlijking is van alles wat freejazz voor mij betekent. Hij is zeker niet de structurele vernieuwer zoals Ornette Coleman, of een beeldenstormer zoals Albert Ayler, of een trancendente spiritualist zoals Coltrane in zijn late jaren, maar hij vertegenwoordigt de ongeremdheid, de openheid van geest, het respect voor de muziek van de andere (wie dat ook moge zijn), de zin voor avontuur die eigen is aan freejazz. Maar wat hem zo uitzonderlijk maakt is het speelplezier dat al zijn muziek uitstraalt. Of het nu op zijn eigen CD's is, of die van Old & New Dreams, of bij Codona, of bij wie dan ook, Don Cherry heeft er ongelooflijk veel plezier in om die muziek te maken. Dat hoor je. Hij brengt een warmte in de muziek die je bij weinigen terugvindt. Zeker, er wordt hem soms verweten technisch minder sterk te zijn op trompet dan anderen. So what? Wat brengt hij ermee? Wat weekt hij los? Wat roept hij op? Dat zijn de vragen. Het ging Don Cherry ook niet om de techniek. Niet alles wat hij heeft gemaakt, is geslaagd. Daarvoor zocht hij teveel naar nieuwe vormen : wereldmuziek, fusion, mainstream, freejazz. Een allegaartje waar je in moet gaan zoeken. Hij liet zich soms ook gebruiken om andere muzikanten wat meer aandacht te geven. Absolute aanraders zijn Complete Communion, Symphony for Improvisers, Nu (BBC Sessions), Brown Rice, Multikulti en alle Old & New Dreams albums. Wie meer van jazzy wereldmuziek met een new-age tintje houdt, moet Codona beluisteren.

De plastieken sax van Ornette

Beste Ornette, niemand kan overschatten wat je betekend hebt voor de jazz-geschiedenis, maar grijp alsjeblieft terug naar je plastieken sax. Je nieuwe CD "Sound Grammar" werd door de pers de hemel ingeprezen, en toegegeven, de muziek is niet slecht, maar niet echt avontuurlijk meer. De klank van je sax is echter vreselijk (over je viool zwijgen we best helemaal). Of was het opnieuw je plastieken sax? Wat het ook moge zijn, verander graag.
Groeten,
Stef

Freejazz & politiek

OK - onze vrienden free-jazzers hebben het zo niet op de Bush administration voorzien, en terecht. Nadat ik enkele uren geleden een bericht schreef over The Nu Band die een nummer bracht met de titel "Four of Them", beginnend met een lange uitleg en gericht tegen Dick Cheney, Donald Rumsfeld, Condoleeza Rice and George Bush, luister ik nu naar Spirals/The Berlin Concert van Ullman, Stevens, Fonda en Schuller, waar een nummer de titel heeft "Three" met een - opnieuw - gesproken inleiding van enkele minuten tegen het optreden van de VS in Irak. De drie van dienst zijn dit keer "these very sick fellows" Dick Cheney, Donald Rumsfeld en Paul Wolfowitz - "the real architects of war".
Free-jazz, verlos ons van het kwade. (Spirals is als CD ook het beluisteren waard).

Lonely Woman

Lonely Woman is waarschijnlijk het mooiste stuk muziek dat uit de pen van Ornette Coleman is gevloeid. Het is melancholisch, filmisch, slepend en stokkend tegelijkertijd, het klinkt als gehuil met gesnik tussendoor. Het is niet zonder reden tientallen malen gecovered. Van de speelstijl van Ornette zelf moet ik niet veel hebben. Maar de covers van Old & New Dreams, 8 Bold Souls en Ahmed Abdullah behoren tot de beste versies van het stuk, niet toevallig alle drie langer dan tien minuten.