Sonic Openings Under Pressure - Muhheankuntuk (Clean Feed, 2007) ****

Ik was niet echt onder de indruk van de vorige twee albums van Patrick Brennan, "The Drum Is Honor Enough" en "Rapt Circle". Maar dit is andere koek. Naast Brennan zelf is enkel bassist Hillard Green overgebleven van de vorige bezettingen. Drummer David Pleasant is er nu bijgekomen. De iets kleinere bezetting zorgt ook voor andere muziek, een stuk opener, wat de muzikanten de kans biedt om een gevoelig en creatief geheel te weven. Je krijgt het gevoel dat alles kan op dit album, en dat is ook zo. In het algemeen is de muziek zoekend, soms aarzelend, soms zelfs verlegen, zacht maar intens samenspel creërend, met als enige uitzondering het middenste nummer "Hardships", een uptempo hoge energie grote woede uitstralende vocale rap gesproken woord song. Al de andere stukken gaan uit van vrije vormgeving rond afgesproken thema's en structuur, gespeeld met een muzikale delicaatheid en nauwkeurige elegantie die nogmaals aantonen dat freejazz zoveel meer is dan lawaaierige toeterwedstrijden, en, in alle eerlijkheid, ook een stuk subtieler en emotioneel authentieker dan het gros van de mainstream jazz. De thema's in de stukken komen en verdwijnen weer, naargelang de stemming van het moment, zoals golven in een rivier. En dat is ook waar de titel naar verwijst, namelijk "de rivier die in twee richtingen vloeit" in de oorspronkelijke lokale taal, verwijzend naar de typische getijdenstroom van de Hudson. Op "Flash Of The Spirit", switcht Pleasant naar harmonica, wat voor een nooit geziene combinatie zorgt, maar het werkt, en zelfs zeer goed. In "The Terrible" spreekt de sax van Brennan in korte stoten, bijna woorden en zinnen voortbrengend, en dit op een sterk ritmische en variërende basis gelegd door Pleasant en Green. Het laatste nummer is het hoogtepunt van de CD, startend met een licht funky ritme, dat overgaat naar free bop in een iets hogere versnelling, en het leuke is dat ondanks het toenemende power spel van de ritmesectie, Brennan cool en beheerst blijft spelen, tot na een machtig drumsolo, als bij hem ook alle remmen worden losgegooid, maar niet lang en het geheel stuikt in elkaar, klaar voor één laatste ademstoot. Open en intense muziek gebracht door drie schitterende muzikanten. Aan deze CD is echt veel plezier te beleven.

For the English version, click HERE

Rob Wagner Trio (Valid Records, 2007) ****

Sorry als ik weer wat te enthousiast overkom voor een nieuwe CD, maar de door mij niet gekende saxofonist Rob Wagner is werkelijk de moeite om te horen, te meer daar hij hier wordt begeleid door Hamid Drake op drums. De bas is in handen van Nobu Ozaki. Wagner en Ozaki zijn beiden van New Orleans, waar de CD is opgenomen, in de nadagen van de vernietiging door orkaan Katrina, waar verschillende van de nummers ook naar verwijzen, maar dan eerder als aanklacht tegen de lamentabele administratie en de onwil van de politiek om de koe bij de horens te vatten. De muziek dan, en opnieuw : alleen om Hamid Drake te horen drummen is deze CD al de moeite waard. Zijn spel is gevarieerd, flitsend, accuraat, perfect volgend, creatief, gevoelig, ... een meester in hart en nieren. Ozaki is eigenlijk drummer van opleiding, maar is naar bas overgeschakeld om betaald werk als muzikant te kunnen krijgen in New Orleans, en hij is prima, melodieus en ritmisch zoals het hoort, met een gevoel en inzicht die hem boven de middelmaat doen uitstijgen. Maar Wagner is de absolute ontdekking. Van bij de eerste noten van het eerste nummer "Desoparia", met Wagner op sopraan, hoor je al dat dit prima muziek wordt : midden-oosterse en klezmer-inflecties in zijn spel, dat gevarieerd en warm van toon is, en met zeer gedreven en hecht samenspel van het trio. Deze muziek swingt, heeft visie, heeft emoties, heeft structuur, zijn solo's hebben richting en focus. Het tweede nummer is trager en gevoelig, op het derde haalt Drake zijn handtrommel boven, en daar weeft Wagner een hypnotische melodie boven, opnieuw met wat oosterse toonaarden. Na deze twee ingetogen stukken, komt de vrije improvisatie wat meer naar voor, meer uptempo, met de volle kracht van de tenor er tegenaan, intens, maar zonder te vervallen in nodeloos geschreeuw. "Childhood Memory" brengt een kinderliedje dat wat updating krijgt, en als basis dient voor een lange improvisatie. De CD eindigt met opnieuw een nummer met Drake of frame drum, en tot slot een song met vaste melodische structuur.

Luister naar :
Desoparia
Shock, Awe, Sham, Shame
Freedumb (Aren't You Glad You Can Vote In America)

For the English version, click HERE

Adam Pieronczyk Trio - Live In Berlin (Meta Records, 2007) ****

Ik heb bij eerdere recensies al de loftrompet gestoken over de Poolse saxofonist Adam Pierconczyk, en nu zal ik het opnieuw doen, bij zijn nieuwe "Live In Berlin", met Ed Schuller op bas en Krzystof Dziedzic op drums. Het optreden zelf dateert van 2005, voor een duidelijk zeer beperkt, maar wel geïnteresseerd en aandachtig publiek. Drie van de zeven nummers komen van zijn recent album "Busem Po Sao Paulo", het laatste van "Few Minutes In The Space". Pieronczyk speelt zeer melodisch en creatief, met een zeer toegankelijke en warme toon, en de melodieën van zijn nummers zijn echt mooi, simpel en mooi. Het beperkt publiek zorgt voor een zeer intieme sfeer en die wordt ook door de nummers en de minimale bezetting nog verder versterkt, het is alsof je erbij zit. Ed Schullers lyrisch basspel past perfect bij Pieronczyk en het drumwerk van Dziedzic mag er ook zijn : subtiel en klokvast. Samen brengen ze lange maar boeiende muzikale verkenningen, met leuk samenspel en met bezieling. Vaak bij het beluisteren dacht ik "dit is waar het bij jazz allemaal om draait". Dus : aanrader.

Luister naar Sound Samples

For the English version, click HERE

Lucien Dubuis - Tovorak (Tovorak Records, 2005) ****

Dit sax trio geleid door de Zwitserse rietblazer Lucien Dubuis funkt en rockt van begin tot eind, zonder stoppen, zonder pauseren, spelend alsof hun leven ervan af hangt. De muziek is zeer beïnvloed door rock, en is bij momenten te vergelijken met de beste stukken van The Happy Apple of het Belgische Slang. Dubuis speelt werkelijk zeer goed, en doet bij momenten denken aan Ken Vandermark, en dat is een groot compliment. Hij is één van de top jonge saxofonisten in Europa, en speelde onder andere bij het European Young Jazz Orchestra, en voor dit trio wordt hij begeleid door Roman Nowka op bas en gitaar, en Lionel Friedl op drums, voorwerpen en dans (?). De nummers zijn kort, 14 voor de ganse CD, maar deze compactheid is natuurlijk een deel van de sterkte ervan. Ja, er wordt gesolo'd op dit album, en de solo's zijn sterk, maar de echte kracht gaat uit van de ritmes en de volgehouden energie die dit trio uitstraalt. Ze omschrijven zichzelf als "Imagine a chromosomic mingling of a touch of John Coltrane genes and the DNA of the Beastie Boys: the Crossover Jazz Trio just enjoys playing the jazz stuff, just as Madonna would enjoy sex after a year in jail, with lust !"

Dat is duidelijk, en het is ook een redelijk correcte omschrijving van hun muziek. Maar waar de CD over gaat, blijft een mysterie, ondanks (of door?) de verklaring die wordt gegeven : "Tovorak, the monster with spines, learned the fabulous techniques of the Sumo for many years and is now back to save the world. But can he resist the indecent and hysterical offers of Samantha, Britney, Lorie, Kent and Falbala ? Will he be able to transcend his own weakness and see his quest of a phantasmagorical paradise through?"

Wat de verklaring ook mag zijn, doet er weinig toe, dit is prima muziek, die enkele nieuwe invalshoeken biedt voor freejazz, en zeker fun van begin tot eind. De moeite van het zoeken waard!

Luister naar enkele sound samples :

Non Pas
'veux pas dormir
HPC1erE
Dear Mr. Crunch


For the English version, click HERE

Martin Speicher - Shapes & Shadows (Clean Feed, 2007) ****

Freejazzers, rejoice! Hier is een sax trio dat werkelijk subliem is. Martin Speicher (sax en clarinet), Georg Wolf (bas) en Lou Grassi (drums), brengen vrije improvisatie van topniveau. Ik kende enkel Grassi van zijn schitterende Avanti Galoppi CD, want de twee andere muzikanten waren me onbekend, en ten onrechte, want wat ze hier tentoon spreiden is zeer sterk. Hier wordt naar elkaar geluisterd, hier wordt samen gezocht en gevonden, met zeer veel afwisseling per nummer, nu eens intens en gejaagd, dan weer zacht en melancholisch. Speicher heeft een warme toon, ook als hij er hard tegenaan gaat, Wolf biedt knappe telepathische interactie en Lou Grassi blijft het geheel voortjagen met krachtig drumwerk. Het album begint al veelbelovend met "Please, Confirm", dat licht dansend met losse tonen begint, dan evolueert naar een absoluut niveau van lang volgehouden hoogspanning, om weer lichter te eindigen. "Le Star" biedt traag zoekend werk, met Speicher die de hoge tonen van zijn sax opzoekt, iel, droevig, maar ook krachtig. "Claire's Net" begint dissonant abstract, met Speicher op basclarinet en Wolf op arco bas, en hoewel er niet echt kan gezegd worden dat er een melodie ontstaat, is het wonderlijk om te zien hoe uit die losse clusters van noten een muzikale eenheid ontstaat die moeilijk te definiëren valt. En dat geldt ook voor de rest van het album. De strenge zelfbeheersing en de gemeenschappelijke focus van deze band bij het creëren van hun muzikale visie is heel sterk, en het resultaat mag er zijn. De titelsong sluit de CD af, met Martin Speicher opnieuw op bas clarinet, en dit is zonder enige twijfel het hoogtepunt van het album, eindigend in droevig jankende, huilende tonen zoals je ze zelden zal gehoord hebben. Verwacht geen vaste melodie of ritmes, maar wel een creatieve, intense en impactvolle brok muziek.

Downloadbaar via http://www.emusic.com/.

For the English version, click HERE

Rob Brown Trio - Sounds (Clean Feed, 2007) ****

Rob Brown is één van die New Yorkse saxofonisten die free jazz losbandige toeterfeesten toch combineerde met melodie, ritme en gevoel, maar op deze CD lijkt hij wel tot rust en beheersing te zijn gekomen, begeleid door Daniel Levin op cello en Satoshi Takeishi op percussie. Zijn andere recente CD's (Radiant Pools en The Big Picture) zijn meer dan de moeite waard, alsook zijn samenwerking met William Parker en Matthew Shipp. Toegegeven, zijn alto kan ook hier nog huilen en krijsen en janken, maar dan op een ritmische en harmonische basis, met een herkenbare melodische structuur. De keuze van zijn band is niet slecht : de cello brengt een tweede stem die prominenter klinkt dan een bas ooit kan zijn, zowel arco als pizzicato, en Takeishi is een percussionist die de juiste accenten kan leggen, zonder daarom altijd een expliciet ritme te moeten houden. Het openingsnummer "Sounds, Part 1, Archeology" geeft meteen de muzikale visie van de band weer : een ingetogen unisono melodie tegen een traag tempo, als inleiding voor enkele scheurende solo's van Brown, een leuk improvisatiestukje om dan weer gezamenlijk te eindigen. Wat de muziek vooral biedt is ruimte en openheid. Het tweede nummer "Sounds, Part 2, Antics" biedt een meer abstracter gevoel, met een Mysterioso-achtige toonopbouw, het derde begint met een trage melancholische cello-inleiding en de sax van Brown ent zich daarop voor een lang solo dat perfect aansluit. "Stutter Step" ligt dan meer in het free-bop idioom van bijvoorbeeld zijn andere CD "The Big Picture", "Tibetan Folk Song" begint met een lange cello-percussie intro, en Brown improviseert dan prachtig op dit materiaal. De CD sluit af in rustige schoonheid. Wie had zoveel interne rust kunnen verwachten van Rob Brown, maar het is in elk geval een juiste keuze geweest, die niets moet inboeten aan creativiteit of muzikale eenheid.

For the English version, click HERE

Joshua Redman - Back East (Nonesuch, 2007) ***

De zoon van Dewey Redman brengt op dit album hommage aan Sonny Rollins' Way Back West, het eerste sax trio ooit op plaat gebracht. Toen ik ze oplegde en de tonen van "The Surrey With The Fringe On Top" hoorde, vreesde ik het ergste, maar ik ben blijven luisteren, en dat tot mijn eigen tevredenheid. Het album begint nogal traditioneel, maar dat blijft niet duren. Al snel beginnen de Oosterse invloeden te muziek binnen te sijpelen, en dat blijft zo voor de rest van het album, met titels als "Zarafa", Coltranes "India", Shorters "Indian Song", "Mantra #5", "Indonesia". Ook twee songs van Rollins zelf worden gecovered. De CD blijft ook geen trio-bezetting hebben. Dewey Redman zelf speelde nog twee songs in voor zijn overlijden in september vorig jaar, en ook Joe Lovano en Chris Cheek doen mee. De bassen worden voorzien door Larry Grenadier, Reuben Rogers, Christian McBride en de drums door Ali Jackson, Brian Blade en Eric Harland, zowat de top van je vandaag te horen kan krijgen. Een knappe CD, met prima muzikanten en hecht samenspel, maar om echt aangrijpend te zijn had er toch iets meer risico genomen mogen worden.

For the English version, click HERE

Loren Stillman - Trio Alto Vol. 1 (Steeplechase, 2006) ***

Loren Stillman is een zeer goede saxofonist, met een krachtige, maar warme toon. Op deze CD wordt hij begeleid door Steve LaSpina op bas en Jeff Hirshfield op drums. Het trio waagt zich aan een aantal klassiekers uit de jazz, zoals "All The Things You Are", "Body and Soul", "What Is This Thing Called Love?", en andere, maar dan niet in de zoveelste uitgemolken versie van deze nummers, maar wel opnieuw gebracht, herleid tot hun essentie en dan weer opgebouwd, zijdelings benaderd en in de improvisatie opgenomen. Zo is de versie van "All The Things You Are" zoals in de beste freejazztraditie in het begin amper te herkennen (in de stijl van "probeer eens te raden wat ik nu speel"), maar dit is geen freejazz, wel moderne hedendaagse jazz die toegankelijk is zonder het te moeten hebben van de gekende melodie. Pas na zeven minuten in de tune begint hij het thema te spelen. De grote kracht van Stillman is dat zijn improvisaties gefocust zijn op de diepte van de song die hij brengt, en daardoor boeiend blijven. Dit is geen achtergrondmuziek. Maar Stillman is niet alleen natuurlijk : Hirshfield en LaSpina vullen hem perfect aan voor een leuk, enthousiast, knap album. Jazz met soul!

For the English version, click HERE

Rodrigo Amado - Teatro (European Echoes, 2006) ****

De Portugese saxofonist Rodrigo Amado lijkt wel Ken Vandermark te vervangen in dit trio met Kent Kessler op bas en Paal Nilssen-Love op drums. Vandermark speelde met beiden al vele malen samen in alle mogelijke groepssamenstellingen. Amado is één van de saxofonisten van de Lisbon Improvisation Players, met wie ook Denis Gonzalez al enkele malen opnames maakte. Amado is wel een totaal andere saxofonist, iets zachter, zoekender, melodieuzer, en minder energiek maar dat is niet moeilijk. De kracht van de groep is dat ze samen muziek creëren, variërend tussen aarzelend en intens, elkaar kalmerend, opjagend, tot hoogtepunten drijvend, maar zonder focus te verliezen, en met voldoende variatie in de manier waarop ze hun instrumenten bespelen om fris te blijven, zelfs in de lange eerste twee nummers. Het tweede, Pandora's Box, begint traag en zoekend, maar evolueert naar een ritmisch feest vol intensiteit en spelplezier, waar zowel Kessler en Nilssen-Love de ruimte krijgen voor boeiende solo's. Op het titelnummer haalt Kessler zijn strijkstok boven, Amado zijn baritonsax, en samen zetten ze het meest abstracte stuk van het album in, gevolgd door drumtoetsen en accentueringen. Dit is geen toeterfeest, maar zeer beheerste, elegante, relatief toegankelijke freejazz gebracht door drie uitzonderlijke muzikanten.

For the English version, click HERE

Sax trio - Mainstream

Af en toe kom ik mainstream jazz albums tegen die zeer dicht bij de muzikaliteit en vrijheid van geest liggen die ik zo waardeer in freejazz. Deze albums zijn meestal van kleine ensembles, trio's of duo's. Hier zijn er vier, alle warm aanbevolen.

Jeff Johnson - Near Earth (Origin, 2004)


Dit album is zacht, intiem, maar toch intens, creatief en zo cool als maar kan. Jeff Johnon is een groots en gevoelig bassist, Hans Teuber heeft zowel kracht als variatie in toon in zijn sax, zelfs in de zachtere stukken en Tad Britton accentueert perfect. Bluesy, boppy, een prima album.

Lenny Popkin (Lifeline Records, 2000)


Dit album ligt qua tonaliteit zeer dicht bij het vorige, zelfs nog iets meer "cool jazz", met Lenny Popkin op Sax, zijn vrouw Carol Tristano (ja, de dochter van ...) op drums en de grote Eddy Gomez op bas. Lenny Popkin speelt alsof hij fluistert in zijn sax, alsof hij te bedeesd is om gehoord te worden, en bas en drums bieden lichte, functionele steun. Zijn saxspel leunt aan bij de muzikale erfenis van Lennie Tristano, en herinnert aan Warne Marsh en Lee Konitz. Zelfs in de uptempo stukken heb je de indruk dat dit trio angst heeft om volume te creëren. Omdat ik niet echt een liefhebber van cool jazz, is dit een verrassende nieuwe invalshoek.

Branford Marsalis - Trio Jeepy (Columbia, 1988)


Dit album is een eerbetoon aan de meesters : Ellington, Strayhorn, Carmichael, Rollins en zelfs Ornette Coleman. Branford Marsalis, Jeff Tain Watts en Milt Hinton zijn in absolute topvorm en ze hebben zo veel plezier bij het spelen van deze stukken, dat je zelfs de muziek hoort glimlachen. Ze demonstreren alle drie hun verbluffende technische vaardigheden, met subtiele toonvariaties die uiteraard binnen de grenzen vallen van wat in mainstream aanvaardbaar is, maar het samenspel tussen de muzikanten en de muziek zelf krijgt de meeste aandacht. De recht-toe-recht-aan benadering van de CD wordt nog geïllustreerd door het feit dat enkele foutjes en het naar elkaar toeroepen tussendoor op het album gebleven zijn. De beste stukken zijn "The Nearness Of You" en "Peace".

Steve Swallow - Damaged In Transit (EMC Records, 2001)


Na drie meer rustige CD's, biedt deze een totaal andere benadering. Intenser, meer uptempo; met Swallow's bas die vaak meer een melodisch dan een ritmisch instrument is en unisono speelt met Chris Potter op sax, ondersteund door Adam Nussbaum op drums. Als je houdt van meesterlijk samenspel en creatieve intensiteit, zoek dan niet verder. Alle stukken heten "Item", en "Item 1" start meteen als een uptempo roetsjbaan, "Item 2" herinnert aan zijn samenwerking met Carla Bley op "Songs With Legs". Swallow's 5-string elektrische bas maakt het mogelijk om solo te spelen op een totaal andere manier dan een bassist met een staande bas dat zou kunnen, zoals hij illustreert op "Item 6". Zijn composities liggen meer in de stijl van Monk, sterk opgebouwde stukken met onverwachte veranderingen, blues-geïnspireerd en af en toe harmonische spielerei. Hoogtepunten zijn "Item 6" en "Item 8/Item9" waarop het samenspel zo hecht is dat je het haast niet kan geloven. Dit is een ondergewaardeerd en relatief ongekend live album. Iedereen met zelfs maar de minste belangstelling in jazz zou dit album moeten zoeken.


For the English version, click HERE

Sax trio

Sinds Sonny Rollins het album Way Out West uitbracht 1957, met Shelley Manne op drums en Ray Brown op bas, is de sax-bas-drums bezetting populair geworden, en zeker in freejazz omdat ze zoveel ruimte biedt voor ongeremd solowerk, voor dynamisch samenspel en zeker voor powerplay zonder dat je je om de arrangementen moet bekommeren die nodig zijn om een grotere bezetting uit de chaos te houden. Rollins bleef de trio-bezetting behouden voor enkele van zijn latere albums, waarvan de meest aanbevolen Night At The Village Vanguard en Freedom Suite zijn.

Hier is een lijst van sax trio's die ik kan aanbevelen (geen specifieke volgorde, maar met mijn voorkeur-CD's in het groen aangeduid):

Free jazz

Albert Ayler - Spiritual Unity
Charles Gayle - verscheidene
Trio X - alle de moeite waard
Peter Brötzmann - meer dan één de moeite
Ed Blackwell - What It Take
Michael Blake - Right Before Your Very Ears
Michael Bisio - Composance
Tim Berne - Paraphrase/Pre-emptive Denial
Rashid Bakr/Gjerstad/Parker - Seeing New York From The Ear
Roscoe Mitchell -verscheidene
Joseph Jarman - verscheidene
The Thing - Live At Bla, Garage, Crazy Wisdom
Tripleplay - Gambit
Aoki/Hunsinger/Jarman
Vandermark/Oles/Oles - Ideals
Frode Gjerstad - The Welsh Chapel; The Other Side; Last First (en veel meer)
DKV Trio - Live At Wels & Chicago
Drake, Beger, Parker - Evolving Silence Vol. 1 & 2
Fred Anderson - The Milwaukee Tapes (with William Parker, Hamid Drake) - en veel meer
Free Music Ensemble - Cuts
Gebbia/Ligeti/Pupillo - The Williamsburg Sonatas
Natural History - Fur
Michael Marcus - Ithem
Ivo Perelman - Black On White
Assif Tsahar/Peter Kowald/Rashied Ali - Deals, Ideas + Ideals
Adam Lane Trio - Zero Degree Music, Music Zero Degree
Liebig/Golia/Mintz - No Train
Maghostut Trio - Live At Last
William Parker - ... And William Danced
Kahil El'Zabar - Renaissance Of The Resistance (en veel meer)
Kidd Jordan - Palm Of Soul
John Heward - Let Them Pass
Dewey Redman - Tarik
Peter Janson - Live At The Glenn Miller Café

Modern creative

Spaceways Inc. - Version Soul (Vandermark, McBride, Drake)
Spaceways Inc. - 13 Cosmic Standards
Rodrigo Amado - Teatro
Michael Bates - Outside Sources
Mark Helias - Atomic Clock
Thomas Chapin - Third Force Live
Tony Malaby - Adobe
David Murray - Circles Live In Cracow
Julian Argüelles - Partita
Greg Osby - Channel Three
Jason Roebke - Rapid Croche
Oles/Trzaska/Oles - Mikro Muzik, LA Sketch Up
Oles/Pieronczyk/Oles - Gray Day
Oles/Jörgensmann/Oles
Adam Pieronczyk - Plastinated Black Sheep
Danny Zamir - Satlah, Exodus
Nicolas Simion - Nick At Night, Back To The Roots
Sticks & Stones - Shed Grace
Henri Texier - Remparts d'Argile

Mainstream

Branford Marsalis - Trio Jeepy
Loren Stillman - Trio Alto
We Three - Three For All (Liebman, Swallow, Nussbaum)
Steve Swallow - Damaged In Transit
Jeff Johnson - Near Earth
Lenny Popkin - Lenny Popkin

Modern - funk/rock-influenced

Living Daylights - several
Happy Apple - all of them
Slang - Los Locos, Save The Chills
Erwin Vann - Some Sounds
AKA Moon - only the early ones are worth listening to



For the English version, click HERE

Mark Helias - Atomic Clock (Radio Legs, 2006) ****

Bassist Mark Helias brengt met zijn ensemble "Open Loose", bestaande uit Tony Malaby op sax en Tom Rainey op drums, een zeer knap trio album, met Ellery Eskelin die hen op één nummer bijtreedt op sax. Deze drie top-muzikanten brengen moderne jazz zoals die hoort te klinken : opwindend, gevoelig, technisch sterk en in symbiotisch samenspel. Enkele hoogtepunten zijn het schrijnend solo van Malaby op "Chavez", de ritme- en tempowisselingen in "Cinematic", het tragere, bluesy "Momentum Interrupted", de op elkaars schouders huilende saxen van Eskelin en Malaby op "Modern Scag", het avantgardistische maar superkorte "Atomic Clock", de emotionele spankracht van "Zephyr", ... dat zijn nogal wat hoogtepunten voor één CD.

De naam van de band is niet toevallig. Helias legt een solide fundering met zijn composities, maar eenmaal die duidelijk is, bouwen de muzikanten er een zeer open en losse improvisatie rond, één die nog alle kanten kan uitgaan en die de muzikale uitdrukkingskracht slechts verhoogt.

For the English version, click HERE

Kidd Jordan - Palm Of Soul (AUM Fidelity, 2006) ****½

Deze CD is één van de beste van 2006 (en ook de hoes is prachtig). Veteraan Kidd Jordan op tenor sax, begeleid door William Parker (bas, guimbri, gongs, talking drum) en Hamid Drake (drums, tabla, frame drum, stem). En natuurlijk, dit is niet alleen de beste ritmesectie die ik ken, maar ook Jordan overstijgt zichzelf op deze CD. Ik kende hem van een paar echte blaasermaaroplos-sessies met Fred Anderson, maar dit is iets totaals anders. Opgenomen een maand nadat Jordans stad New Orleans door orkaan Katrina grotendeels weggevaagd werd, is deze muziek ingetogen, tragisch, dramatisch, ... De CD begint met een stukje freebop van nog geen minuut, maar dan in "Forever" toont de 70-jarige Jordan al zijn kunnen. De warme toon van zijn sax gaat diep in de mogelijke emotionele registers die hij beheerst en dat zijn er veel, van diepe blues, over krachtig gestoten halen, tot ijl en zacht gesnik, met zowel Parker als Drake die met percussie de accenten leggen. Ik krijg er letterlijk een krop van in mijn keel, zo emotioneel sterk is dit. In "Living Peace" haalt Parker zijn strijkstok boven en blijft de droefheid de boventoon houden en Jordan slaagt erin om een kwartier lang uitermate expressief de aandacht vast te houden en waar in het begin geen ritme te bespeuren valt, komt dat er gaandeweg toch in om licht boppend te eindigen, met een plots opborrelend thema zowaar. In "Unity Call" neemt Drake het initiatief, met frame drum en zijn Afrikaans (?) gezang - prachtig en erg gelijkend op wat hij met Fred Anderson op Timeless presteert, en zo mogelijk nog sterker. Parker haalt zijn guimbri boven, een Afrikaanse gitaar, en de sfeer van de CD wordt meer open, meer ritmisch, meer melodieus. Ondanks zijn onwaarschijnlijk sterke techniek, blijft Parker op dit nummer drie noten aanhouden, repetitief, af en toe het tempo veranderend. Deze wereldmuziekachtige sfeer blijft er in, maar de muziek is freejazz op zijn best. De echte ster van de CD is Kidd Jordan, die tot het eind geïnspireerd, gevarieerd en gevoelig blijft, huilend, zingend, hartverscheurend ...

For the English version, click HERE

Oles/Pieronczyk/Oles - Gray Days (Not Two Records, 2001) ****

Deze is net uit op zowel emusic.com als op iTunes (surprise!), en een echte ontdekking. Drie Poolse muzikanten van topniveau. Adam Pieronczyk is een creatieve saxofonist met een zeer warme toon. De tweelingbroertjes Marcin (bas) en Bartlomiej (drums) zijn jonge en schitterende muzikanten. Ik kende Pieronczyk al van zijn "Amusos" en "Plastinated Black Sheep", maar deze CD is iets intiemers, en droevig, droevig ... zoals de titel al aangeeft. Tomasz Stanko is qua "mood" nooit ver weg. Wat is er met die Polen dat ze zo melancholisch zijn? Wat weegt er op hun hert dat hen tot zuchten praamt? Maar mooi ... melodisch, open en free... Wat wil je nog meer?

For the English version, click HERE

Frode Gjerstad - Mothers & Fathers (Circulasione Totale, 2006) ***½

Frode Gjerstad is zonder enige twijfel de belangrijkste Noorse freejazz muzikant. Hij is geen geweldenaar als Brötzmann met wie hij regelmatig speelt, maar eerder iemand die het moet hebben van klanknuances, het zoeken van toonveranderingen, op een meer intieme manier, wat vaak leidt tot een pointillistisch vullen van de ruimte. Hij komt dan ook het best tot zijn recht in kleinere bezetting, trio- of duo-formaat. En ondanks die kleine bezetting en de beperkte herkenbaarheid van melodie of ritme, zijn de meeste van zijn albums een uitermate boeiende luisterervaring. Deze Mothers & Fathers is niet anders. Ondanks zijn vele CD's met Amerikaanse begeleiding (William Parker, Hamid Drake, Bobby Bradford, Wilber Morris, Sabir Mateen, Pheeroan akLaff, Rachid Bakr, ...) en Britse (John Stevens) heeft hij toch een aantal CD's met Noorse compagnons gemaakt, maar die zijn iets moeilijker te vinden. Dit is zijn vierde met Øyvind Storesund op bas en Paal Nilssen-Love op drums. Het trio slaagt erin om ondanks het vrije spel een sterke eenheid, focus en logica in het geheel te houden, met veel variatie, tempowisselingen en gedrevenheid. Knap. Aanrader.

For the English version, click HERE

Peter Janson - Live At The Glenn Miller Café (Ayler Records) ***½

Ayler Records is een prima label, dat de voorbije jaren al een reeks uitstekende CD's op de markt heeft gebracht, waarvan vele opgenomen in het Glenn Miller Café in Stockholm. Dit live album, met Peter Janson op bas, Jonas Kullhammar op bariton sax en Paal Nilssen-Love op drums, werd recent uitgebracht op Emusic.com. en moet het vooral hebben van de muzikale energie die in de vier lange nummers naar voor wordt gebracht, met vooral knap en subtiel drumwerk van Nilssen-Love. Sterke muzikanten en zeer creatieve muziek, hoewel ik soms wat focus miste.

For English version, click HERE

Drake/Beger/Parker - Evolving Silence Vol. 2 (Earsay 2006) ****

Ondertussen moet het duidelijk zijn dat ik nogal wild ben van Hamid Drake en William Parker als het beste "drum&bass" duo ter wereld. En ook deze Evolving Silence bevestigt dit. Dit is de tweede CD van een reeks opnamens die het duo had in Israel met Albert Beger, een Israëlisch saxofonist/fluitspeler, die niet gekend is, en duidelijk volledig onterecht. Zijn spel is creatief, warm, precies, melodieus, gevoelig, en dit op beide instrumenten. Waarom deze CD in twee delen is uitgegeven is een beetje bizar, want ze vormen duidelijk één geheel, zelfs tot in de titels van de nummers toe. Beide zijn ook relatief kort (42 minuten en 40 minuten) en ze hadden dus bijna op één CD gekund. Ze zijn enkel te bestellen in Israël, maar ik moet zeggen, ik had ze na één week al en zonder enig probleem of bijkomende taksen.

De muziek dan : net wat ik graag heb. Pulserende en complexe ritmes met een zee van vrijheid voor het trio om zijn ding te doen. Je hoort ze genieten van hun eigen samenspel, reagerend, van richting veranderend, terugvallend op het basisthema om dan weer vrij te improviseren. Het eerste nummer is krachtig, furieus soms, maar ook melodieus. Het tweede nummer is een spontane improvisatie van dwarsfluit en bas, met Beger die zingt, roept, hijgt en knort door zijn instrument, maar altijd ritmisch, om te eindigen in een traag en mooi solo. Op "Funky Lacy" neemt Drake het initiatief, en krijgen we zijn typisch sterke slag met tussentikken, roffels, weggelaten slagen, een repetitieve Parker en Beger die er hard tegen aan gaat, funkend als de pest. Halverwege laat Beger de ruimte aan de ritmesectie om hun kunnen uit te stallen, om dan weer in te vallen voor de finale. "Skies of Israel" is een dreigend en traag nummer geleid en beheerst door Parker die een prachtige melodie uit zijn strijkstok tovert. Unisono dan met Beger op sax, om dan als slangen rond elkaar te kronkelen, de melodielijn volgend in zijn mogelijke en onmogelijke variaties. Je hoort de pijn, het verlies, de angst, de wanhoop, ... Het eindigt met de bas die schril gestreken wordt in de hoogste tonen, dwars door je hart gaand, dan weer gevoelig met sax en drums samen. Prachtig! Dit stuk alleen maakt deze CD de aanschaf waard.

Parkers dochter studeert in Israel, wat verklaart waarom hij er naartoe ging en er ook zijn Europese tournee startte vorig jaar.

Beide CD's zijn nu te downloaden via emusic.com.

In een doosje te verkrijgen via : http://labels.third-ear.com/

For English version, click HERE

Trio X - Roulette At Location One (Cadence, 2006) *****

Een vreugdevol moment. De eerste CD's van 2007 rollen binnen en Roulette At Location One van Trio X maakt nu al aanspraken voor het eindejaarslijstje. Duval leidt de dans op Funny Valentines of War, met een contemplatieve start op bas, na enkele minuten spaarzaam aangevuld door Joe McPhee op sax en Jay Rosen op drums. Na vier minuten zetten Duval en Rosen een stevig ritme in terwijl McPhee My Funny Valentine traag en slepend brengt. Het contrast van de ritmesectie met de sax is groot, maar dan laat McPhee zich meeslepen en wordt het meer "war" dan "funny valentine", om dan weer van stemming te veranderen in een broos en ingetogen samenspel, en licht funkend te eindigen.

Het tweede stuk, Improv of Melodies and Themes brengt een losse aaneenschakeling van gekende thema's, met vooral Lonely Woman als centraal gegeven. Deze compositie van Ornette Coleman met McPhee op sopraan en Duval met strijkstok is nog dreigender en droeviger dan ooit. Dit zijn stukken die het trio al op meerdere andere live albums heeft gebracht en die hen dan ook goed in de vingers zitten, maar ze slagen er toch in om ze vernieuwend te brengen. Hetzelfde niveau, met herkenbare thema's in de andere nummers (Ellington, Monk) blijft aangehouden in de volgende nummers. De afwisseling tussen ingetogen stukken en intense passages, het technisch meesterschap en het telepathisch samenspel van de drie muzikanten is absoluut geweldig. Deze CD houdt alles in wat goede muziek moet zijn. Het beperkt aanwezige publiek is terecht enthousiast. Absolute aanrader.

Te downloaden via iTunes.

For English version, click HERE